Վերջին Նորությունները

Հանքարդյունաբերության վերաբերյալ տարածված ապատեղեկատվությունը որևէ հիմք չունի

Հայաստանում հանքարդյունաբերության և քաղցկեղածին գոյացությունների առաջացման կապի վերաբերյալ որևէ հիմնավոր հետազոտություն և փաստ չկա, իսկ քաղցկեղով հիվանդացությունների ցուցանիշը ավելի բարձր է Հայաստանի ոչ հանքարդյունաբերական մարզերում՝ Կոտայքում, Գեղարքունիքում, Շիրակում, ինչպես նաև Երևանում: Իսկ ահա ամենացածր ցուցանիշը հանքարդյունաբերական Սյունիքում է:

Այս մասին տվյալները, ի պատասխան Հայաստանի հանքագործների և մետալուրգների միության հարցմանը, 2018թ վերջերին տրամադրել էր ՀՀ առողջապահության նախարարությունը:

Նախարարությունը, հղում կատարելով Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանն, իր պատասխանում նաև փաստում էր, որ քաղցկեղի առաջացման պատճառների 1/3-ը պայմանավորված է վարքագծային ռիսկի գործոններով՝ ծխախոտի օգտագործում, անառողջ սնունդ, ցածր ֆիզիկական ակտիվություն և ալկոհոլի չարաշահում:  

Հաշվի առնելով հարցի կարևորությունը՝ Միությունը կրկին դիմեց ՀՀ առողջապահության նախարարությանը՝ խնդրելով մանրամասնել՝ կա՞ն արդյոք տվյալներ շրջակա միջավայրի աղտոտվածության հետևանքով առաջացած քաղցկեղով պայմանավորված մահերի, շրջակա միջավայրի աղտոտվածության վրա ազդող առանձին գործոնների վերաբերյալ:

Առողջապահության նախարարությունը իր պատասխանում հղում է արել Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներին: Այսպես՝ աշխարհում տարեկան քաղցկեղից մահերի միայն մոտ 16 տոկոսն է պայմանավորված շրջակա միջավայրի գործոններով: Ընդ որում, հստակեցվում է, որ գործոնները կարող են լինել տարբեր՝ օդի աղտոտվածությունը, վատթարացված ջրամատակարարումը, քիմիական նյութերը, աղմուկը, ռիսկերն աշխատատեղերում և այլն, որոնք կարող են ունենալ առաջացման ամենատարբեր աղբյուրներ:  

Հարկ ենք համարում նշել, որ, ի հեճուկս Հայաստանում հաճախ շահարկվող անհիմն պնդումների, հանքարդյունաբերության՝ որպես քաղցկեղի առաջացման պատճառի վերաբերյալ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը որևէ տվյալ, գիտական հետազոտություն ու ապացույց չի նշում: Չկա նման հետազոտություն նաև Հայաստանում:

Հայաստանի հանքագործների և մետալուրգների միությունը կարևորում է Հայաստանում հանքարդյունաբերության ոլորտի բնապահպանական խնդիրների լուծումը: Միաժամանակ, սակայն, կոչ է անում լրատվամիջոցներին, հասարակական գործիչներին՝ զերծ մնալ հանքարդյունաբերության ու Հայաստանում քաղցկեղի խնդրի միջև որևէ կերպ չապացուցված կապի մասին անպատասխանատու հայտարարություններ անելուց:

Հայաստանում քաղցկեղով հիվանդածության ու տարածվածության առումով ամենավերջին տեղում հենց հանքարդյունաբերական Սյունիքի մարզն է: Սա հստակ փաստ է, մինչդեռ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով քաղցկեղի ռիսկի առաջնային գործոնը շարունակում է մնալ ծխելը:

Բացի այդ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը մեր հարցմանն ի պատասխան տրամադրել է այս առումով անհանգստացնող մեկ այլ տվյալ. Հայաստանը 15 տարեկան և բարձր տարիքի տղամարդկանց շրջանում ծխախոտի օգտագործման տարածվածության ամենաբարձր ցուցանիշն ունեցող 15 երկրների ցանկում զբաղեցնում է 11-րդ տեղը: Ուրեմն, եթե հետևենք Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներին, ապա, թերևս այս պահին, Հայաստանում քաղցկեղի խնդրի հիմնական փաստական պատճառներից մեկը հենց սա է:

Հիշեցնենք. ըստ մարզերի քաղցկեղով հիվանդացությունների ցանկն այսպիսի տեսք ուներ

ՄԱՐԶ

ՀԻՎԱՆԴԱՑՈՒԹՅԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇ
(100 000 ԲՆԱԿՉԻ ՀԱՇՎՈՎ)

 ՏԱՐԱԾՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

 (100.000 ԲՆԱԿՉԻ ՀԱՇՎՈՎ)

Երևան

446.6

2953.2

Արագածոտն

239.8

1935.3

Արարատ

247.7

1590.8

Արմավիր

355.6

1756.3

Գեղարքունիք

461.4

1963.2

Լոռի

420.8

2763.0

Կոտայք

555.4

2568.1

Շիրակ

459.4

2627.8

Սյունիք

200.7

1490.8

ՎայոցՁոր

297.2.

1602.1

Տավուշ

291.3

1556.3

ՀՐԱՊԱՐԱԿՎԵԼ Է ՀՀ ԽՈՇՈՐ ՀԱՐԿ ՎՃԱՐՈՂՆԵՐԻ ՑԱՆԿԸ

Հանքարդյունաբերական համալիրի և մետալուրգիայի ոլորտի ձեռնարկությունների 2018թ. վճարումները հասնում են 100 մլրդ դրամի

Պետական եկամուտների կոմիտեն հրապարակել է 2018թ. 1000 խոշոր հարկ վճարողների և նրանց կողմից վճարված հարկերի և տուրքերի ցուցանիշները: Նկատենք, որ այս անգամ փոխվել է ցանկի առաջատարը. այն այժմ գլխավորում է «Գրանդ Հոլդինգը», որը կտրուկ ավելացրել է իր հարկային մուտքերը: Մասնավորապես, եթե 2017 թվականին այն վճարել է շուրջ 34,7 մլրդ, ապա 2018-ին արդեն 42,2 մլրդ դրամ: Ցանկում դիրքը զիջել է երկար տարիներ առաջին հորիզոնականը զբաղեցնող «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերությունը՝ 40 մլրդ դրամի հարկեր վճարելով այն զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը (նախորդ տարուց մի փոքր նվազ):

Հարկերի վճարման տարեկան ցուցանիշներով հանքարդյունաբերական ոլորտում առաջատարը, բնականաբար  «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատն» է, որը 2018-ին վճարել է 41 մլրդ դրամի հարկ և վստահորեն զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը: Ուրախալի է նաև նկատել, որ խոշոր հարկատուների ցանկում լավագույն հնգյակը եզրափակում է ոլորտի մեկ այլ խոշոր հարկատու՝ «Գեոպրոմայնինգ Գոլդ» ընկերությունը, որի տարեկան վճարումները հասել են 16,8 մլրդ դրամի. 2017-ի համեմատ հարկերն ավելացել են 3,4 մլրդ դրամով:

Նշենք, որ ընդհանուր առմամբ, 10 խոշոր հարկատուների կողմից 2018 թվականին վճարվել է 227,6 մլրդ դրամ, ինչը 2017-ի ցուցանիշը (198.8 մլրդ) գերազանցել է 14,5 տոկոսով:

Ինչ վերաբերում է 1000 խոշոր հարկատուների վճարած հարկերի ծավալին, ապա 2018-ին այն կ՝ազմել է 926,7 մլրդ դրամ։ Նախորդ տարի այդ ցուցանիշը եղել է 807.4 մլրդ: Այսինքն հարկային պարտավորություններն ավելացել են 119,3 մլրդ դրամով կամ 14,8 տոկոսով:

Նկատենք, որ մեր մոտավոր հաշվարկներով հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական ոլորտի և այն սպասարկող մի քանի ձեռնարկությունների 2018թ. Պետական գանձարան կատարած վճարումները հատել են 100 մլրդ դրամի սահմանագիծը: Եվ սա այն դեպքում, երբ գրեթե տարեսկզբից դադարեց գործել «Թեղուտը», սառեցվեց «Լիդիան Արմենիան» ընկերության շինարարությունը, ապա նաև կաթվածահար եղավ Ալավերու պղնձաձուլական կոմբինատի («Էյ Սի Փի») գործունեությունը:

Հուսանք, որ ընթացիկ տարին բարենպաստ կլինի և ոլորտն ավելի էական դերակատարություն կունենա երկրի տնտեսության հզորացման գործում:

ներբեռնել ցանկը

ՀՀ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱՅԻ ԵՐԿՐԱԲԱՆԱԿԱՆ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԸ ՀԱՆԴԻՍԱՎՈՐԱՊԵՍ ՆՇԵՑ ԱԿԱԴԵՄԻԿՈՍ ԱՇՈՏ ՏԻԳՐԱՆԻ ԱՍԼԱՆՅԱՆԻ 100-ԱՄՅԱ ՀՈԲԵԼՅԱՆԸ

Հոբելյանին նվիրված հանդիսավոր նիստը վարում էր ՀՀ ԳԱԱ նախագահ Ռ. Մարտիրոսյանը: Նա խոսեց մեծ գիտնականի ու պետական գործչի բացառիկ տաղանդի ու աշխատասիրության մասին, նրա թողած գիտական մեծ ժառանգության, պատրաստած կադրերի մասին, որոնք այսօր էլ գիտության ու արտադրության տարբեր օղակներում լավագույնս շարունակում են նրա գործը՝ դրանով իսկ վառ պահելով իրենց ուսուցչի հիշատակը: Հնչեցին ելույթներ, երախտիքի ու հիշատակի խոսքեր:

Այնուհետև միջոցառումը շարունակվեց ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում, Երկրաբանական թանգարանում, որտեղ բացվել էր մեծ գիտնականին նվիրված անկյուն:

 

ԱՆՑԱԾ ԿՅԱՆՔԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ

Երկրաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ Ա. Ասլանյանը աշխատանքային գործունեությունն սկսել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում (1944-1954), ապա այն շարունակել է ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչությունում, որպես գլխավոր ինժեներ (1954-1961) և պետ (1961-1965): Եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ռեկտոր (1965-1966)/, ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարար (1966-1975), ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանության ինստիտուտի տնօրեն, ԵրՊԻ-ի լեռնամետալուրգիական ֆակուլտետի «Երկրաբանություն» ամբիոնի վարիչ (1966-1975): Դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում և պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (1950-ից): Հեղինակ է տեսական և գործնական նշանակություն ունեցող աշխատությունների` հիմնված առավելապես ճշգրիտ գիտությունների հետազոտման աքսիոմատիկ մեթոդի վրա: Աշխատություններում լուսաբանել է Հայաստանի երկրաբանական կառուցվածքը, օգտակար հանածոների տեղաբաշխման օրինաչափությունները, զբաղվել երկրաբանության և երկրաֆիզիկայի ընդհանուր տեսական հարցերով: Եղել է Հայկական երկրաբանական ընկերության նախագահը (1958-ից), Մոլորակաբանության միջազգային ասոցիացիայի անդամ (1970-ից), ՀԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատգամավոր:

Արժանացել է կառավարական բարձր պարգևների:

 

Սեփական լրատվություն

Պոլիտեխնիկի հետ իր համագործակցությունն է շարունակում DATAMINE-ը

Համագործակցության վերականգնման ու խորացման նպատակով փետրվարի 6-ին Պոլիտեխնիկ էր ժամանել  DATAMINE միջազգային ծրագրերի գծով կոմերցիոն տնօրեն Սանդիպ Ռեյը: Հյուրին ընդունեց ՀԱՊՀ ռեկտոր, պրոֆեսոր Ո. Մարուխյանը:

Հանդիպմանը ներկա էին ՀԱՊՀ Միջազգային համագործակցության և կրթական բարեփոխումների գծով պրոռեկտոր  Ռ. Աղգաշյանը,  Կրթական ծրագրերի և ուսումնամեթոդական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր Մ. Բաղդասարյանը, Հայաստանի հանքագործների և մետալուրգների միության տնօրեն Վ. Կիրակոսյանը, Ընդերքաբանության և մետալուրգիայի ֆակուլտետի դեկան Ա.  Ֆրանգուլյանը, Ընդերքաբանության և շրջակա միջավայրի պահպանության ամբիոնի վարիչ Ա. Հովհաննիսյանը:

Ս. Ռեյին ողջունեց ռեկտոր Ո. Մարուխյանը. «Ուրախ ենք, որ հերթական քայլն ենք անում մեր համագործակցության ամրապնդման գործում: DATAMINE-ի հետ ձևավորված մեր համագործակցությունը, համոզված եմ, նոր որակ է հաղորդելու ուսումնական գործընթացին: Մենք բարձր ենք գնահատում մեր համալսարանում արված տեխնոլոգիական ներդրումը և հետայսու ևս պատրաստ ենք շարունակել առկա փոխգործակցության զարգացումը»: Այնուհետև ընթացավ գործնական լուրջ խոսակցություն, քննվեցին թե ծրագրի ներդրման հնարավորությունները, թե դրանից ակնկալվող իրական օգուտները:

«Դեռևս 2007-2008թթ. գերմանական «Քրոնիմետ» ընկերության միջոցով  DATAMINE ծրագիրը ներդրվել էր Պոլիտեխնիկում,- նշեց Ա. Հովհաննիսյանը:- Ընկերության կողմից բացվել էր տեխնիկական արդիական միջոցներով հագեցված լսարան,  հրավիրվել էին  միջազգային բարձրակարգ մասնագետներ, ովքեր Պոլիտեխնիկի դասախոսներին հաղորդեցին այս համակարգի հետ կապված իրենց գիտելիքներն ու փորձը: Առարկան 2008 թվականից դասավանդվում է մեր բուհում: Սակայն անցած տարի DATAMINE-ի կողմից մշակվել էր նոր ծրագիր, որը համալսարանի ունեցած համակարգչային միջոցներով  հնարավոր չէր լինի դասավանդել: Դա վերաբերում է թե դասախոսների իմացությանը, ովքեր արդեն վերապատրաստման կարիք ունեն, թե ուսումնական մեթոդներին, թե տեխնիկական միջոցներին, որոնք իրենց դարն ապրել են: Ընկերությունը համագործակցության շրջանակներում տրամադրեց 10 նոր համակարգիչներ, որոնք տեղադրվեցին հիշյալ լսարան-լաբորատորիայում, որի բացումը ևս տեղի ունեցավ այդ օրը: Կարծում եմ, որ ընկերության ներդրումը կնպաստի Պոլիտեխնիկական համալսարանի առաջընթացին»,- հավելեց Ա. Հովհաննիսյանը:

«Երբ 10 տարի առաջ «Քրոնիմետ» ընկերության հետ սկսեցինք մեր համագործակցությունը, մեր գլխավոր  նպատակն էր պատրաստել ուսանողներ, ովքեր կաշխատեն Քաջարանում: Որոշակի արդյունք ունեցանք, բայց փոքր: Այս անգամ համագործակցության շրջանակները ավելի լայն են: Մենք համագործակցում ենք  Քաջարանի և Կապանի հանքարդյունաբերական ընկերությունների, նաև Վրաստանի մի շարք ընկերությունների հետ: Պոլիտեխնիկի մասնակցությունը կարևորում եմ նրանով, որ այստեղ պատրաստվում են կադրեր, որոնք լիովին պատրաստ են ծառայել հանքարդյունաբերության ոլորտին: Համոզված եմ, որ  DATAMINE համակարգը խիստ արդյունավետ կդարձնի ոլորտի կառավարման գործընթացը բոլոր օղակներում՝ սկսած ընդերքի երկրաբանական հետախուզումից, վերջացրած  արտադրության ավարտական գործընթացով», -նշեց Ս. Ռեյը:

 

Նյութը՝ ՀԱՊՀ կայքէջից

«Հայաստանի հանքագործների և մետալուրգների միությունը» իրավաբանական անձանց միություն է: Ստեղծվել է հանքամետալուրգիայի համալիրի միության անդամների ձեռնարկատիրական գործունեությունը համակարգելու, ինչպես նաև ընդհանուր գույքային շահերը ներկայացնելու և պաշտպանելու նպատակով:

Հետադարձ կապ

Էլ.փոստ: hanqmet@mail.ru

Հեռ: +374 (91) 49-03-46

Հեռ: +374 (94) 49-03-46

Ֆաքս: +374 (10) 53-42-52

Հասցե: Հայաստան, Երևան, Սարյան 40/64